Een douchekraan kiezen lijkt een detail, tot je er elke ochtend voor staat. De vraag die we in onze showroom in Zoeterwoude het vaakst horen is dan ook: thermostaatkraan of mengkraan? Het antwoord bepaalt hoe je douche aanvoelt, van de eerste seconde warm water tot het moment dat iemand beneden de wasmachine aanzet. Hieronder lees je het verschil, wanneer welk type wint en welke keuzes daarna komen: inbouw of opbouw, 2-weg of 3-weg, waterdruk en prijs.
In het kort
- Een thermostaatkraan houdt de temperatuur vast die je instelt; een mengkraan mengt warm en koud elke keer opnieuw met één hendel.
- Voor gezinnen met kinderen en voor ouderen wint de thermostaat op veiligheid: de blokkering op 38 graden en een cool-touchbehuizing voorkomen schrikmomenten.
- Opbouw is de eenvoudigste vervanging op bestaande aansluitingen; inbouw vraagt een voorzetwand of sleuf van ongeveer 7 tot 10 cm diep.
- Het aantal wegen (1, 2 of 3) is het aantal douchefuncties dat je apart bedient, zoals hoofddouche, handdouche en zijsproeiers.
- Reken indicatief op €150 tot €500 voor een opbouwthermostaat en op €300 tot €1.200 of meer voor een complete inbouwthermostaat.
Douchekraan kiezen doe je in een vaste volgorde: eerst het type, dan de montage, dan het aantal functies en pas daarna de afwerking. Wie bij de kleur begint, staat in de showroom nogal eens met een kraan die mooi is maar niet op de aansluiting past.
Wat is het verschil tussen een thermostaatkraan en een mengkraan?
Het verschil zit in wie de temperatuur bewaakt: jij of de kraan. Bij een mengkraan meng je warm en koud water zelf met één hendel, en die verhouding blijft staan totdat de aanvoer verandert. Een thermostaatkraan heeft een thermostatisch element dat warm en koud voortdurend bijmengt tot de temperatuur die je op de knop instelt, ook als de druk onderweg wisselt.
Dat element zet uit en krimpt bij elk temperatuurverschil en stuurt zo binnen een seconde de mengverhouding bij. Vandaar de twee knoppen: één voor de temperatuur, één voor de hoeveelheid water of de omstelling naar een andere douchefunctie. Een mengkraan werkt met keramische schijven achter één hendel, heeft minder onderdelen en is daardoor eenvoudiger en voordeliger. Moderne mengkranen hebben soms een coldstart-functie: staat de hendel in de middenstand, dan komt er alleen koud water en springt de ketel niet onnodig aan. Bekijk de modellen in onze collectie douche thermostaatkranen om het verschil in bediening meteen te zien.
Thermostaatkraan of mengkraan: wanneer is de thermostaat de betere keuze?
Kies een thermostaatkraan zodra comfort en veiligheid zwaarder wegen dan de laagste aanschafprijs, en zeker als er kinderen of ouderen in huis zijn of meerdere tappunten tegelijk gebruikt worden. Voor een gastendouche die een paar keer per jaar draait, is een mengkraan een prima en goedkopere keuze.
Het verschil merk je op de momenten die je liever vergeet. Iemand trekt het toilet door, de koudwaterdruk zakt en onder een mengkraan wordt het water in één klap heet. Een thermostaat compenseert dat in dezelfde seconde. Ook 's ochtends scheelt het: je draait open op de stand van gisteren en het water klopt meteen.
Wat we klanten in de showroom eerlijk meegeven: een thermostatisch element is gevoeliger voor kalk dan keramische schijven. In een regio met hard water ontkalk je het element af en toe, anders wordt de knop stroef. In de showroom adviseren we vrijwel altijd thermostatisch, omdat het comfortverschil in de praktijk groter is dan het prijsverschil.
OpbouwthermostaatWiesbaden Caral Cool Touch douchethermostaat, gunmetal
Bekijk →
Inbouw of opbouw: hoe bepaal je de montage van je douchekraan?
Opbouw kies je als je de bestaande aansluitingen wilt gebruiken en niets wilt openbreken; inbouw kies je als je de badkamer toch verbouwt en een strakke wand wilt waar alleen de knoppen uit steken. Bij de keuze voor een douchethermostaat inbouw of opbouw is de staat van je wand dus bepalender dan je smaak.
Een opbouwkraan hangt op twee S-koppelingen die in Nederland vrijwel altijd 15 cm hart-op-hart zitten. Een installateur wisselt hem in een uur, alle onderdelen blijven bereikbaar en je hoeft niet te tegelen. Het nadeel is visueel: de kraan met slang en koppelingen blijft een object in de douche.
Bij inbouw verdwijnt de techniek in de wand. Het inbouwdeel gaat de muur in vóór het tegelen, het afbouwdeel met rozet en knoppen komt er na het tegelen op. Reken op een inbouwdiepte van ongeveer 7 tot 10 cm, in de praktijk een voorzetwand of een uitgehakte sleuf. Kies het inbouwdeel daarom vroeg in de verbouwing, want daarna ligt de positie van je knoppen vast. Goede inbouwsystemen onderhoud je vanaf de voorkant, zonder een tegel te verwijderen. Bekijk de mogelijkheden in onze collectie inbouw douchekranen en lees hoe een strakke wand samengaat met een inloopdouche.
Een goede douchekraan merk je niet. Je merkt alleen dat het water elke ochtend precies klopt.
Wat betekent 1-weg, 2-weg of 3-weg bij een douchethermostaat?
Het aantal wegen is het aantal uitgangen dat de thermostaat apart aanstuurt. Een 1-weg model bedient één douche, een 2-weg model wisselt tussen hoofddouche en handdouche, en een 3-weg model voegt een derde functie toe, zoals zijsproeiers of een baduitloop.
Bij 3-weg modellen verschilt het per merk of je twee uitgangen tegelijk kunt openen; vraag dat vooraf na als je regendouche en handdouche samen wilt gebruiken. Voor een regendouche met handdouche is 2-weg in de praktijk de gouden middenweg. Over de omstelling en de knoppen gaan we dieper in onze gids over de inbouwthermostaat met 2-weg of 3-weg omstelling; welke hoofddouche daarbij past, lees je in de regendouche koopgids.
InbouwthermostaatBrauer Black Edition 3-weg inbouwthermostaat, mat zwart
Bekijk →
Welke veiligheidsfuncties heeft een moderne douchethermostaat?
Drie functies doen er in de praktijk toe: de blokkering op 38 graden, een cool-touchbehuizing die aan de buitenkant niet heet wordt, en de automatische afsluiting van het warme water zodra de koudwatertoevoer wegvalt.
De blokkering is een drukknop op de temperatuurknop: tot 38 graden draai je vrij, warmer alleen na bewust indrukken. Cool touch betekent dat het hete water binnenin de kraan de buitenwand niet raakt, zodat je de kraan altijd kunt vastpakken; in een kleine douche waar je er met je arm langs strijkt, is dat geen luxe. De koudwaterbeveiliging sluit de warme zijde af als er geen koud water meer binnenkomt, zodat er nooit alleen heet water uit de douche komt.
Hoeveel waterdruk heeft een thermostaatkraan nodig?
Reken op een werkdruk van indicatief 1 tot 5 bar, met warm en koud water op ongeveer gelijke druk. Onder ongeveer 1 bar regelt het thermostatische element traag of niet, en boven 5 bar is een drukreduceerventiel verstandig.
In de meeste Nederlandse woningen is de leidingdruk ruim voldoende; de aandachtspunten zitten bij de warmwaterbron. Een warmtepompboiler of zonneboiler levert vaak minder heet water dan een gasketel, terwijl het element warm water nodig heeft dat duidelijk warmer is dan de ingestelde temperatuur, indicatief minstens tien graden. Een combiketel heeft juist een minimaal debiet nodig om aan te slaan, dus een spaarzame handdouche kan op een lage stand koud blijven. Vraag je installateur of de CW-klasse van je ketel het debiet van je doucheset aankan.
Wat kost een goede douchekraan en waar zit het verschil?
Een eenvoudige opbouwmengkraan begint in de markt indicatief rond €60 tot €150. Een opbouwthermostaat ligt tussen ongeveer €150 en €500, en een complete inbouwthermostaat met inbouwdeel en afbouwdeel tussen €300 en €1.200 of meer. Een volledige regendoucheset voor inbouw met thermostaat, hoofddouche en handdouche loopt van ongeveer €800 tot ver boven €4.000 bij merken als Hotbath in rvs 316.
Het prijsverschil zit in drie dingen. Het materiaal van de body: massief messing of rvs gaat langer mee dan een lichtere legering. De afwerking: een PVD-laag in gunmetal, geborsteld messing of koper is harder en kleurvaster dan een gespoten coating. En het binnenwerk: een goed thermostatisch element regelt sneller en blijft langer soepel. Kies de kleur pas als de techniek klopt en stem die af op de wastafelkraan; in onze gids over badkamerkranen in mat zwart, messing of chroom leggen we uit welke afwerking bij welke badkamer past.
Onze tip: draai in de showroom aan de knoppen. Het verschil tussen een kraan van €150 en een van €400 voel je in de weerstand van de temperatuurknop en de koelte van de behuizing na een minuut heet water. Vergelijk de modellen in onze collectie douchekranen en loop de keuze tussen thermostaat en mengkraan, inbouw en opbouw samen met ons door in de showroom in Zoeterwoude, waar de kranen aangesloten zijn en je ze in het echt bedient.
Veelgestelde vragen over thermostaatkraan of mengkraan
Kan ik een mengkraan vervangen door een thermostaatkraan zonder te breken?
Bij een opbouwkraan meestal wel. De bestaande wandaansluitingen zijn precies waar een opbouwthermostaat met zijn S-koppelingen op past, dus de tegels blijven zitten en de montage is een klus van ongeveer een uur. Controleer wel of de oude aansluitingen nog gaaf zijn en of de hartafstand overeenkomt. Alleen als je van opbouw naar inbouw wilt, moet de wand open voor het inbouwdeel.
Werkt een thermostaatkraan ook met een combiketel of warmtepomp?
Ja, met elke warmwaterbron, zolang het warme water duidelijk warmer binnenkomt dan de ingestelde temperatuur, indicatief minstens tien graden, en de druk van warm en koud ongeveer gelijk is. Bij een combiketel let je op het minimale debiet om de ketel te laten aanslaan; bij een warmtepompboiler op de ingestelde boilertemperatuur.
Waarom staat de blokkering van een thermostaatkraan op 38 graden?
Omdat 38 graden voor de meeste mensen een aangename douchetemperatuur is en net onder de grens ligt waar water als heet wordt ervaren. Wil je toch warmer, dan moet je de knop bewust indrukken voordat je verder kunt draaien. Zo draaien kinderen niet per ongeluk naar de heetste stand en begin je elke douche op een veilige temperatuur, ook als de vorige gebruiker heter doucht.
